İçerisinde ; Pro A (Beta Karoten), A (Retinol), B2 (Riboflavin), B3 (Niasin), B5 (Pantotenik asit), B7 (Biotin /H vitamini), B9 (Folat / folik asit), B 10 (PABA), B 11 (folik asit alt grubu), B 12 (Kobalamin), K1 (Filokinon), P (Flavonoid) vitamini, potasyum, magnezyum, kalsiyum, demir, çinko, folat (B9 olarak bilinen B grubu temel vitaminidir, diğer adı folik asittir), bor, koenzim Q10, likopen, birçok amino asit türü, diğer mineral ve bileşik bulunan Dünya’nın en besleyici bitkilerinden biri olarak kabul edilir ve Dünya genelinde yaygın olarak yetiştirilir.
Salça ya da yemek yaparken tuz önceden katılırsa besin değeri düşer. Bu nedenle ; Güneşte tuzsuz bir şekilde kurutularak ya da salçasının yapılması en uygunudur. Taze olarak meyve şeklinde ya da salatası yapılarak yendiğinde daha besleyicidir. Kaya tuzu ile biraz tatlandırılarak günde yetişkin birisi için (70-90 kg arası) 2-3 orta boy yenen domates günlük birçok vitamin, mineral ve amino asit ihtiyacınızı karşılar. 10 kg'a yakın çocuklarda yalnızca 1 küçük domates yeterlidir. Yeter ki doğal olsun!
Domates en çok ; yeşil soğan, maydanoz, dereotu, kabak, marul, kıvırcık, aysberg, taze ya da kuru fasulye, bamya, bezelye, balkabağı, tüm biber grubu bitki, mercimek ile anlaşır, bu bitki çeşidinin besin değerini artırır. Geriye kalan bitki çeşidi yada mantar türleriyle birlikte aynı anda yenmesi, asit etkileşimi nedeniyle yenilecek besinin değerini düşürür, mide ve bağırsakta rahatsızlıklara yol açabilir.
Domates içeriğindeki yoğun C vitamini ve birçok asit grubu bileşikten ötürü sağlıklı kişilerde bile alerjen olabilir. Bu alerjen durumu azaltmak için yeşil soğan, maydanoz, dereotu, ebegümeci ya da marul, kıvırcık ya da aysberg ile birlikte yenmesi daha iyi olur. Domates ne denli besleyici olursa olsun az yenmelidir, fazlası metabolizmaya iyi gelmez! Ev yapımı salça bile kullansanız azı daima sağlığınıız açısından daha iyidir. Fazla yendiğinde Likopenemi'ye yani deride kaşıntılı ya da kaşıntısız renk değişimine neden olur. Bazen "domates, karpuz, kuşburnu... vb. alerjisi" denip basit gibi görülsede önemli bir durumdur! Bedeninizin kimyasını değiştirir Pek çok rahatsızlığa da neden olabilir!
Sumak, kimyon, tüm biber çeşidi, ballıbabagiller, kişniş, yenibahar, nane, keten tohumu, zahter ile de birlikte kullanılabilir.
Rafine edilmemiş gerçek bitkisel yağ ile salata şeklinde kullanımı besin değerini artırır. Uygun sebze ile pişirilmesi besin değerini düşürmez.
Yazın güneşte kurutulup kavanozlara konularak üzerine fındık yağı, cevizyağı, susam yağı, … gibi eklenerek kışın kullanılması en sağlıklı saklanma biçimidir. Yine de yemeklerde çok az kullanılmalıdır!
Tüm bağışıklık olmak üzere ; sağlıklı hücre yapımı, kan yapımı, kanın dolaşımı, kalp – damar sağlığı, sinir hücrelerinin sağlığı, sindirim sistemi, kas, kemik ve ten sağlığı üzerinde çok olumlu etkisi vardır. Tüm kanser rahatsızlıklarının önlenmesinde önemli rol oynar. Ancak bedende kanser ortaya çıkmışsa domates yenmesi sınırlandırılmalı, 2 nci evre kanser ve üstü evrelerde yenmesine iyileşinceye dek ara verilmelidir. Az ölçüde yenen domates sağlıklı bireyler için çok yararlı olmakla birlikte kanserde bedenin asit düzeyi yüksek olduğundan, domates de asit düzeyini artırdığından yenmemelidir!
Önemli Uyarı : Bebeklere ek gıdaya başlanırken alerji testi yapılması çok önemlidir. Başlıca bebek ölümleri arasında alerjik tepkiler önemli bir yere sahiptir. Bu nedenle bu tarifler uygulanırken ya da daha sağlıklı beslenme için bebek, çocuk, yetişkn olsun alerji testi yaptırılması çok önemlidir.
Açıklama 1 : Domates, biber çeşitleri, patlıcan, patates başta olmak üzere bazı bitkilerin fazla ve sık yenilmesi "Solanin Zehirlenmesine" yol açar. Solanin Zehirlenmesi çok önemli bir konudur. Hücre yıkımına, hücrenin erken yaşlanmasına ve birçok rahatsızlığın oluşmasına neden olur! Bu nedenle ; domatesi de ve yazılan diğer bitkileri de yerken az ölçüde, sizlere burada verdiğim ölçülerde yemeye özen göstermeniz sağlığınız açısından önemlidir.
Açıklama 2 : D vitamini ; bazı steroid hormon türlerinin Güneş’ten gelen kızılötesi ışınımlar sayesinde bedenimizde salgılanmasıdır. Domates Güneş’ten elde edilen D vitamini steroid hormon türlerinin bedende sentezlenmesinde etkilidir.
D vitamini yalnızca Güneş’ten gelen ışınımlar sayesinde açığa çıkabilir, bu nedenle diğer adı Güneş vitaminidir. D vitamini için öğlen 11 : 30 – 15.30 arası, yazın gölgede bolca yürüyüş yapıp, saç açık olacak şekilde güneşlenilmelidir.
Saygıyla, ilgiyle, keyifle...
Senanperia
